Wikipedia:Strona główna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Propozycja_DA_AnM.png/20px-Propozycja_DA_AnM.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/PL_Wiki_CzyWiesz_ikona.svg/38px-PL_Wiki_CzyWiesz_ikona.svg.png)
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/D%C3%B3m_sv%C3%A4t%C3%A9ho_Mikul%C3%A1%C5%A1a_-_panoramio_%281%29.jpg/100px-D%C3%B3m_sv%C3%A4t%C3%A9ho_Mikul%C3%A1%C5%A1a_-_panoramio_%281%29.jpg)
…dlaczego w 1543 roku kościół w Trnawie (na zdjęciu) został siedzibą archidiecezji ostrzyhomskiej?
…co chroni rezerwat Kamera?
…czy w Gnieźnie istniał zamek?
…że opozycjoniści z czasów PRL założyli nielegalny uniwersytet?
…które robaki łączy najbliższe pokrewieństwo w obrębie niewyróżnianych już obleńców?
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/PL_Wiki_Aktualnosci_ikona.svg/38px-PL_Wiki_Aktualnosci_ikona.svg.png)
Inwazja Rosji na Ukrainę • Wojna Izraela z Hamasem
- Zakończyły się letnie igrzyska paralimpijskie w Paryżu; liderem klasyfikacji medalowej została reprezentacja Chin (8 września)
- Zakończyła się 144. edycja US Open; zwycięzcami w grze indywidualnej zostali Jannik Sinner i Aryna Sabalenka (8 września)
- Primož Roglič wygrał w 79. edycji Vuelta a España (Red Bull-Bora-Hansgrohe) (8 września)
- Na Ziemię powróciła kapsuła Starliner, która uczestniczyła w testowej misji załogowej; astronauci pozostali na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, skąd mają wrócić w lutym 2025 (7 września)
- Michel Barnier objął urząd premiera Francji (5 września)
Zmarli: Alberto Fujimori • James Earl Jones (na zdjęciu) • Hermes Ramírez • James Darren • Aleksandr Miedwied • Robertas Žulpa • Jean-Charles Tacchella • Rena Rolska • Nabil al-Arabi • Sven-Göran Eriksson • Salim al-Huss
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/PL_Wiki_Kalendarium_ikona.svg/38px-PL_Wiki_Kalendarium_ikona.svg.png)
12 września: imieniny obchodzą m.in.: Marlena, Sylwin i Sylwina
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1764 – zmarł francuski kompozytor barokowy i teoretyk muzyki Jean-Philippe Rameau, autor oper, baletów i utworów na klawesyn; w swoich pracach teoretycznych stworzył podstawy harmoniki funkcyjnej i systemu dur-moll
- 1914 – urodził się walijski aktor Desmond Llewelyn, odtwórca roli Q w 17 filmach o Jamesie Bondzie
- 1944 –
43. dzień powstania warszawskiego: silny ostrzał artyleryjski i bombardowanie lotnicze Czerniakowa – więcej w kalendarium
- 1944 – urodził się amerykański muzyk Barry White, wokalista, pianista, kompozytor, autor tekstów i producent muzyczny
- 1964 – utworzono Park Narodowy Canyonlands
- 2004 – zmarł polski historyk, sowietolog Marek Karp, założyciel Ośrodka Studiów Wschodnich
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/HSUtvald.svg/38px-HSUtvald.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Krzysztof_Kieslowski_gwiazda_Lodz.jpg/100px-Krzysztof_Kieslowski_gwiazda_Lodz.jpg)
Trzy kolory. Czerwony – film psychologiczny z 1994 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, zrealizowany w koprodukcji francusko-polsko-szwajcarskiej na podstawie scenariusza napisanego przez reżysera wspólnie z Krzysztofem Piesiewiczem. W głównych rolach wystąpili Irène Jacob oraz Jean-Louis Trintignant. Bohaterką filmu jest szwajcarska studentka Valentine. Poznaje ona emerytowanego sędziego Josepha Kerna, podsłuchującego elektronicznie swoich sąsiadów. Równolegle film prowadzi wątek studenta prawa Auguste’a – sąsiada Valentine – którego losy splatają się z życiorysem Kerna. Tematem filmu jest rola przypadku w życiu człowieka oraz idea braterstwa, które mimo przeszkód losu jest możliwe. Czerwony, w dużej mierze dzięki scenariuszowi, a także pracy operatorskiej Piotra Sobocińskiego, został bardzo pozytywnie przyjęty przez anglojęzycznych krytyków i był uznawany za faworyta Festiwalu Filmowego w Cannes. Jednakże krytyka przypuszczona między innymi przez Cahiers du cinéma oraz Jean-Luca Godarda sprawiła, że jury festiwalowe nie przyznało Czerwonemu żadnej nagrody. Klęska festiwalowa Czerwonego przyczyniła się do rezygnacji Kieślowskiego z dalszej kariery filmowej. Czytaj więcej…
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/HSBra.svg/38px-HSBra.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Adamowicz.jpg/100px-Adamowicz.jpg)
Michał Adamowicz (ur. w 1954 w ZSRR, zm. 5 września 1982 w Lubinie) – elektryk z Zakładów Górniczych Lubin, członek NSZZ Solidarność. Adamowicz był jednym z protestujących podczas manifestacji, która odbyła się 31 sierpnia 1982 roku w Lubinie. Tego dnia rano wyszedł do pracy, którą skończył o 14:00. Wtedy dowiedział się o planowanej na godzinę 16:00 manifestacji. Poszedł tam wraz z grupą kolegów, by, jak to ujął, trochę powalczyć z komunistami. Brał udział w układaniu krzyża z kwiatów, wykrzykiwał hasła. W tym samym czasie, Milicja Obywatelska zgromadziła w pobliżu centrum miasta znaczne siły, które zostały dodatkowo wzmocnione przez dwa plutony funkcjonariuszy ZOMO z Legnicy uzbrojonych w karabinki AK. Adamowicz wraz z innymi rzucił się do ucieczki na dźwięk salwy z ostrej amunicji. Pocisk dosięgnął go o godz. 17:30. Adamowicz zmarł w szpitalu. Bezpośrednią przyczyną zgonu była rana postrzałowa głowy. Demonstracja z 31 sierpnia 1982 roku, nazywana jest obecnie zbrodnią lubińską. Czytaj więcej…